TRUYỀN THỐNG YÊU NƯỚC VÀ CÁCH MẠNG QUÂN DÂN XÃ GIO AN
Năm 1407, phong kiến phương Bắc (nhà Minh) lại đem quân xâm lược nước ta. Trong buổi đầu, lợi dụng sự cai trị lỏng lẻo của giặc Minh; người dân Gio An cùng cả tỉnh Quảng Trị theo tướng Đặng Tất giết chết bọn quan lại nhà Minh ở châu Hóa rồi hợp lực với cuộc khởi nghĩa ở Nghệ An do Trần Ngỗi đứng đầu, lập chiến thắng lẫy lừng vào tháng 4-1408. Cuộc khởi nghĩa kéo dài đến năm 1413. Sau khi đàn áp được cuộc khởi nghĩa này, tướng giặc Trương Phụ đã áp dụng một chính sách cai trị vô cùng tàn bạo với dân châu Thuận. Nhưng điều đó cũng không dập tắt được ngọn lửa yêu nước đã được bồi đắp hàng thế kỷ của nhân dân vùng đất này. Người Gio An lại đứng lên tham gia các cuộc khởi nghĩa khác do các nhà yêu nước lãnh đạo.
Đến năm 1425, Lê Lợi đem quân đánh vào châu Thuận, nhân dân Gio An cùng đồng bào hai châu hưởng ứng nồng nhiệt, hăng hái tòng quân, góp phần làm nên những chiến công oanh liệt, giải phóng hoàn toàn đất nước khỏi ách đô hộ của giặc Minh.
Sau chiến thắng Tân Bình, Thuận Hóa, Lê Lợi đã đánh giá con người và vùng đất chiến lược này trong kháng chiến chống giặc Minh “Tân Bình, Thuận Hóa là đất lòng dạ của ta, đã được đất ấy rồi thì không còn mối lo về phía trong nữa”1. Âm vang của chiến trường và con người Quảng Trị trong cuộc kháng chiến chống giặc Minh muôn thủa lẫy lừng, bất diệt. Người dân Gio An rất tự hào vì đã đóng góp xứng đáng.
Từ năm 1786, nhân dân Gio An tham gia cuộc khởi nghĩa thống nhất đất nước do Nguyễn Huệ lãnh đạo. Thanh niên 15 tuổi trở lên gia nhập nghĩa binh, còn ông bà gìa và phụ nữ thì tích cực lao động sản xuất phục vụ chiến đấu. Tiếp đó, trong cuộc kháng chiến chống giặc Thanh, mọi người dân Gio An và Quảng Trị đều tham gia. Thanh thiếu niên từ 12 tuổi trở lên có lệnh phải đầu quân, tu sĩ cũng ra trận.
Thực dân Pháp nổ súng xâm lược nước ta, triều đình nhà Nguyễn chống cự yếu ớt rồi lần lượt dâng đất cho Pháp. Nhân dân Gio An vốn sẵn chí căm thù, một lần nữa theo lời kêu gọi của các sĩ phu tòng quân giết giặc. Tại Tân Sở (Cam Lộ), phái chủ chiến trong triều đứng đầu là Tôn Thất Thuyết đã huy động sức dân xây dựng sơn phòng, mưu đánh Pháp lâu dài. Nhân dân Gio An không tiếc mồ hôi, công sức tham gia. Mỗi dân đinh đóng góp 4 gốc tre la ngà, đưa trồng thành lũy chướng ngại, ngày đêm vận chuyển lương thực, súng đạn vào thành.
Sau khi ra Tân Sở, vua Hàm Nghi ban Dụ Cần vương cứu nước. Hưởng ứng Dụ Cần Vương, các sĩ phu yêu nước của Gio Linh đã chiêu tập nghĩa quân, đắp lũy, rào làng chống Pháp. Nhân dân Gio An tham gia đông đảo, ngày đêm luyện tập. Thủ lĩnh nghĩa quân là Trương Đình Hội, Nguyễn Tự Như, Trần Quang Chuyên, Hoàng Hoãn cùng với các ông Hồ Ưu, Hồ Khoa, Hồ Kích (người An Nha), Nguyễn Thoại (An Hướng), Trần Hoành (Hà Thượng), Cai Phùng (Lan Đình). Với vũ khí tự chế và tinh thần đánh giặc dũng cảm, nghĩa quân đã đánh Pháp ở thị xã Quảng Trị và nhiều nơi khác. Cuộc chiến đấu diễn ra rất ác liệt. Thực dân Pháp và tay sai ở Quảng Trị gặp nhiều phen điêu đứng. Tháng 6-1886, nghĩa quân tấn công nha Triệu Phong, đốt giấy tờ, sổ sách, trại lính, khí giới, đánh nhau kịch liệt ở nam Cửa Việt. Sau đó, nghĩa quân kéo về đánh địch ở Trạng Mè, núi Rau Khoai, đánh các trận ở Bái Sơn, Gia Bình. Địch tiếp tục bị thiệt hại nặng. Ngoài những trận đánh với quân Pháp và triều đình nhà Nguyễn, nghĩa quân còn kéo ra Di Loan, An Ninh đánh bọn phản động lợi dụng Thiên chúa giáo. Lãnh binh Hồ Ưu người An Nha cùng Trương Đình Hội hy sinh tại Di Loan. Lãnh binh Hồ Kích đem quân về đóng ở Trạng Mè. Nhiều người con của quê hương Gio An đã ngã xuống vì nền độc lập dân tộc.
Triều đình Đồng Khánh cử Nguyễn Hữu Độ hiệp lực với quân Pháp đem quân tấn công các căn cứ nghĩa quân ở vùng rừng núi Gio Linh. Giao chiến diễn ra hết sức kịch liệt. Lực lượng nghĩa quân tan rã dần. Nhiều làng mạc nói chung và riêng ở Gio An bị tàn phá. Các thủ lĩnh nghĩa quân phần lớn hy sinh và bị sa vào tay giặc, nhưng tinh thần chiến đấu ngoan cường của nghĩa quân, trong đó có rất nhiều người dân Gio An vẫn sống mãi trong lòng nhân dân Quảng Trị. Tuy thất bại, nhưng ý chí căm thù giặc càng khắc sâu, người Gio An cùng nhân dân Gio Linh và cả tỉnh tiếp tục đứng lên chống Pháp.
Run sợ trước phong trào kháng chiến của nhân dân Gio An nói riêng và cả Quảng Trị nói chung, triều đình nhà Nguyễn đã ra lệnh củng cố và bảo vệ Quảng Trị từ tỉnh đến tận xã, thôn. An Nha được coi là một trong những nơi trọng yếu, triều đình phải nhờ quân đội Pháp đóng giữ.
Năm 1906, tổ chức Duy Tân Hội do Trần Cửu Cai đứng đầu đã được thành lập ở Quảng Trị. Các cuốn sách đầy bầu nhiệt huyết của cụ Phan Bội Châu như Hải ngoại huyết thư, Việt Nam vong quốc sử lưu hành bí mật đã có tác dụng động viên rất lớn tinh thần yêu nước của nhân dân Gio An.
Năm 1908, nhân dân Gio An tham gia cuộc đấu tranh chống thuế do Trần Cửu Cai lãnh đạo và đến năm 1916, hưởng ứng tích cực vụ mưu khởi nghĩa do vua Duy Tân đứng đầu.
Từ 1930-1975, dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam, nhân dân Gio An không tiếc máu xương đấu tranh liên tục, bền bỉ giành và giữ vững nền độc lập dân tộc, giải phóng quê hương. Lớp lớp các thế hệ người Gio An lên đường ra trận. Chiến trường Gio An vang dội chiến công hiển hách, lưu danh muôn thủa. Nhân dân Gio An đã góp phần xứng đáng vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc của đất nước.
Truyền thống anh dũng kiên cường trong quá trình đấu tranh chống giặc ngoại xâm cùng với những phẩm chất tốt đẹp của nhân dân Gio An vẫn được bồi đắp và phát huy trong công cuộc xây dựng và bảo vệ quê hương văn minh, giàu đẹp.
(Còn nữa)
0 nhận xét:
Đăng nhận xét